Εδώ και καιρό έχω καταστήσει σαφές ότι θεωρώ πώς βρισκόμαστε σχεδόν στα μισά ενός ανοδικού κύκλου για τα commodities, ο οποίος έχει ξεκινήσει από το 1999-2000.
Αυτό νομίζω ότι είναι σαφές πλέον όχι μόνο από τις τιμές του πετρελαίου του χρυσού και του ασημιού, αλλά και από την ίδια την ειδησιογραφία των ημερών μας, στην οποία εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι δεσπόζουν κυρίως άρθρα τα οποία ασχολούνται με το που υπάρχει ή δεν υπάρχει πετρέλαιο και πόσο, ποιος είναι τελικά αυτός που δεν επιτρέπει να εξορυχτούν τα δισεκατομμύρια βαρέλια του φυσικού αερίου του οικοπέδου 666 και “δεν συμμαζεύεται”.
Αυτό είναι κατά την γνώμη μου φυσικό. Αν ο ανοδικός κύκλος ήταν στην πλευρά των μετοχών τότε θα συζητούσαμε για εταιρίες, για αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που δεν θα είχαν σαν στόχο την επιβίωση αλλά την επέκταση των εταιρειών, για το ποιος θα εξαγοράσει ποιόν, για κανονικά Split και όχι για reverse, καθώς και για τις νέες εισαγωγές εταιρειών στο Ελληνικό χρηματιστήριο.
Με δεδομένο λοιπόν ότι οι ανάλογοι αυτοί κύκλοι σύμφωνα και με τα ιστορικά δεδομένα διαρκούν από 15 έως 20 χρόνια περίπου και συνοδεύονται όχι με ανάπτυξη και ευημερία αλλά με πολέμους αναταραχές και φτώχεια, θεωρώ ότι έχουμε ακόμη να δούμε πολλά και σημαντικά γεγονότα, δηλαδή από αυτά που βλέποντάς τα κανείς νιώθει πως “πέφτει από τα σύννεφα”.
Και αυτό γιατί οι περισσότεροι από αυτούς τους κύκλους των πρώτων υλών και των υλικών, συνοδεύονται συνήθως από πολέμους, πληθωρισμούς και σημαντικές κρίσεις, οι οποίες σχεδόν πάντα καταλήγουν στη φτώχεια την δυστυχία και στην ανθρώπινη εξαθλίωση.
Τουτέστιν λοιπόν αυτό που πρέπει να αναμένουμε για το μέλλον είναι ότι στο τέλος αυτού του κύκλου δεν θα δούμε μόνο τιμές για τον κίτρινο χρυσό, τον μαύρο χρυσό την λευκή και την μαύρη ζάχαρη, το σιτάρι και το καλαμπόκι, που θα “τρίβουμε τα μάτια μας”, αλλά πολύ πιθανόν να δούμε και σε πολλές χώρες να επικρατούν ακόμη και συνθήκες “πολέμου”, με ελλείψεις βασικών αγαθών και πρώτων υλών, από αυτές που τις περισσότερες φορές οδηγούν και σε σοβαρές κοινωνικές αναταραχές και συγκρούσεις.
Κατά την άποψή μου τα μεγάλα αυτά γεγονότα τα οποία ήδη έχουν αρχίσει και διακρίνονται ακόμη και “δια γυμνού οφθαλμού” είναι:
Η κλιμάκωση του 3ου Παγκοσμίου πολέμου.
Οι κοινωνικές αναταραχές και συγκρούσεις είναι πολύ πιθανόν να ενταθούν στις χώρες που ήδη έχουν μπει στον πόλεμο, όπως η Ελλάδα η Ισπανία ή η Ιταλία ενώ προβλέπω ότι παρόμοια φαινόμενα θα εμφανιστούν και σε άλλες χώρες (όπως η Ρωσία, οι ΗΠΑ κτλ), ενώ δεν δεν αποκλείεται και η κλιμάκωση των συγκρούσεων μέσω συμβατικών και όχι μόνο πολέμων μεταξύ κρατών, όπως ήδη έχει διαφανεί με την περίπτωση του Ιράν.
Ο παγκόσμιος αυτός πόλεμος είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα οδηγήσει τελικά σε προστατευτισμούς και ταρίφες προϊόντων και αγαθών μεταξύ των κρατών, δίνοντας ένα τέλος στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία όπως την γνωρίζουμε μέχρι τώρα.
Μέχρι προχτές διάβαζα ένα βιβλίο του Keynes, ο οποίος αναφερόμενος στις αρχές του προηγούμενου αιώνα εκθείαζε τις αρετές του παγκοσμιοποιημένου εμπορίου καθώς και της νέας τεχνολογίας, μια που τότε με την χρήση του τηλεφώνου μπορούσε κανείς να παραγγείλει και να παραλάβει στο σπίτι του εύκολα και γρήγορα τσάι από τις Ινδίες, αλλά και να δανείζει ή και να δανειστεί τον μπάτλερ από τον γείτονά του.
Αυτό που μάλλον αγνοούσε ο Keynes όταν τα έγραφε αυτά, ήταν ότι σε λίγο καιρό όλα αυτά θα κατέρρεαν με το ξέσπασμα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και ότι σε μερικά χρόνια από τότε οι ΗΠΑ θα έπαιρναν από τους Άγγλους όχι μόνο τους μπάτλερ τους, αλλά και την παγκόσμια οικονομική πρωτοκαθεδρία και ότι από το παγκοσμιοποιημένο και ελεύθερο εμπόριο η παγκόσμια οικονομία θα περνούσε στον προστατευτισμό και τις ταρίφες και ότι από τα ινδικά τσάγια και την ευημερία οι περισσότεροι πολίτες θα πήγαιναν όχι μόνο “για τσάι” αλλά και για βρούβες.
Δυστυχώς λοιπόν, αυτό που φαίνεται πως αγνοούν οι περισσότεροι στις μέρες μας, είναι πως η ιστορία αρέσκεται συχνά στο να ομοιοκαταληκτεί.
Έτσι αν τότε ήταν ο 1ος παγκόσμιος πόλεμος, τώρα είναι ο 3ος.
Αν τότε ήταν το τηλέφωνο, τώρα είναι το Internet.
Αν τότε ήταν η Αγγλία, τώρα είναι η Αμερική.
Το τέλος του Ευρώ.
Τώρα ακόμη και κάποιοι εκ των ιδρυτών της Ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης έχουν αρχίσει και συνειδητοποιούν πως το Ευρώ ήταν από την αρχή καταδικασμένο και κατά συνέπεια σύντομα θα πάψει να υπάρχει στην σημερινή του μορφή είτε απότομα, είτε διαμέσου ενός υπερπληθωριστικού σπιράλ.
Ανεξάρτητα όμως του του θα γίνει με το Ευρώ, η Ελλάδα είναι σχεδόν βέβαιο για μένα πια ότι θα καταλήξει στην νέα δραχμή.
Αυτό φυσικά θα συνδυαστεί δυστυχώς με συνθήκες πολέμου για εμάς τους Έλληνες, δηλαδή με ελλείψεις προϊόντων και μηδενισμό του βιοτικού επιπέδου των περισσότερων πολιτών, οι οποίοι θα πρέπει πια να αρχίσουν να παράγουν πραγματικά αν δεν θέλουν να μην πεθάνουν στην κυριολεξία από την πείνα.
Το τέλος των Fiat χαρτονομισμάτων.
Το τέλος του Ευρώ το βλέπουν σχεδόν όλοι.
Αυτό που δεν βλέπουν όμως κατά την γνώμη μου είναι το τέλος και του Αμερικάνικου δολαρίου, του πιο αντιπροσωπευτικού από τα Fiat χαρτονομίσματα, το οποίο πιστεύω ότι σύντομα θα πάψει πια να είναι το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, όπως ακριβώς έγινε με την Αγγλική Λίρα κατά την διάρκεια του 1ου παγκοσμίου πολέμου.
Και αυτό το θεωρώ σχεδόν βέβαιο, όχι μόνο γιατί οι κύκλοι των εμπορευμάτων τελειώνουν σχεδόν πάντα με υπερπληθωρισμό, αλλά και επειδή όλα τα Fiat χαρτονομίσματα της παγκόσμιας οικονομικής ιστορίας είτε "καλύφθηκαν" λίγο πριν καταρρεύσουν, είτε “έσβησαν” τελικά μέσα σε ένα έντονο υπερπληθωριστικό σπιράλ.
Η εποχή των μεγάλων αρκούδων για τα ξένα χρηματιστήρια.
Η άποψή μου είναι πως τα ξένα χρηματιστήρια βρίσκονται ήδη στην αρχή ενός σοβαρού Bear Market, λόγω του ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ήδη στα πρόθυρα ενός τεράστιου οικονομικού Bust.
Στην καλύτερη των περιπτώσεων θεωρώ ότι τα ξένα χρηματιστήρια και ειδικά αυτών των δυτικών χωρών θα έχουν μια πορεία ανάλογη με αυτή της δεκαετίας του 70. Θα παραμείνουν δηλαδή για αρκετά χρόνια σε παρόμοια περίπου επίπεδα, υποαποδίδοντας έτσι εξαιτίας του υπερπληθωρισμού.
Όσο για το Ελληνικό χρηματιστήριο, έχω την αίσθηση ότι αυτό περιμένει την άφιξη της νέας δραχμής για να υπεραποδώσει.
Το κακό όμως σε αυτή την περίπτωση είναι πως δυστυχώς τότε αυτό θα μοιράζει κάτι “funny money” και όχι money για να φάει κάτι κανείς.
Το δυστύχημα λοιπόν με αυτούς τους κύκλους των commodities, είναι πως δεν μοιάζουν με αυτούς των μετοχών οι οποίοι τελειώνουν μες την “τρελή χαρά” και μέσα στην ψευδαίσθηση ότι έχουμε γίνει όλοι πλούσιοι, αλλά τελειώνουν μέσα στον πόνο, την πείνα, την δυστυχία και στην πραγματική φτώχεια.
Με άλλα λόγια λοιπόν στο τέλος αυτού του κύκλου μάλλον θα πούμε το "ψωμί ψωμάκι" και στο τέλος προβλέπω ότι θα δούμε και τα ραδίκια στην κυριολεξία και από την καλή και από την ανάποδη, μια που θα πρέπει να μάθουμε επιτέλους να τα ξεχωρίζουμε για να μπορέσουμε να τα μαζεύουμε, αν θέλουμε στο τέλος να μην πεθάνουμε από την πείνα.
Ο “Καθηγητής Λυκείου”