Short... like Jesse Livermore..

Ένα από τα πράγματα για τα οποία έγινε διάσημος ο Jesse Livermore, ήταν για τις περιβόητες sell short "επιδρομές" του στην Wall Street, τόσο το 1907 όσο και το 1929.

Λέγεται ότι το 07 όταν η αγορά είχε καταρρεύσει, τον παρακαλούσαν στην κυριολεξία να σταματήσει τις ανοικτές πωλήσεις του, ενώ στο κραχ του 29 οι φήμες λένε ότι είχε πουλήσει “ανοικτά” πάνω από 1 εκατομμύριο μετοχές, με αποτέλεσμα μια πτώση της τάξεως του 1 δολαρίου ανά μετοχή κατά μέσο όρο, να του έδινε ένα ημερήσιο κέρδος της τάξης του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

Γενικά εγώ θεωρώ πια ότι όποιος μπορεί και κερδίζει σταθερά χρήματα ακόμη και από μια πτωτική αγορά, την κατέχει πραγματικά την τέχνη του χρηματιστηρίου.

Και αυτό το πιστεύω διότι σε μια τέτοια περίπτωση, παύει πια να είναι ο “χαζοχαρούμενος” των αγορών, αυτός που πιστεύει μόνιμα ότι το χρηματιστήριο είναι κάτι που πηγαίνει μόνο προς τα πάνω και κυρίως γιατί τότε στην πραγματικότητα αυτός γνωρίζει το πότε είναι η ώρα το χρηματιστήριο να πάει και προς τα κάτω, διότι ταυτόχρονα κατέχει και τα θεμελιώδη όχι μόνο των εταιριών, αλλά και των κύκλων της οικονομίας.

The bigger the top ... the bigger the drop...

Βασική προϋπόθεση λοιπόν για να σκεφτούμε το short selling ως επενδυτική επιλογή, είναι να έχουμε βάσιμες ενδείξεις ότι είναι σε εξέλιξη ένας σχηματισμός κορυφής, όπως τον είχαμε περιγράψει σε μια παλαιότερη ανάρτηση και ότι ένα Bear Market είναι στα αρχικά του στάδια.

Τότε επιλέγουμε κατά προτίμηση μια μετοχή η οποία έχει σημειώσει μια αρκετά μεγάλη άνοδο κατά την περίοδο του προηγούμενου Bull Market ή ακόμη καλύτερα μπορούμε να διαλέξουμε και κανένα “ναυάγιο” σαν αυτό της Enron ας πούμε.

Γενικά όμως, όπως σε μια ανοδική αγορά επιλέγουμε για να αγοράσουμε κάποια από τις πιο “δυνατές” μετοχές, έτσι και σε μια πτωτική αγορά διαλέγουμε να σορτάρουμε μια από τις πιο “αδύναμες”.

Από τη στιγμή λοιπόν που θα αναγνωρίσουμε έναν υποψήφιο σχηματισμό μιας κορυφής σε μια μετοχή, θα πρέπει αμέσως να βγάλουμε το Short “Gun” μας από την “ντουλάπα”, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει και να γνωρίζουμε ότι μάλλον είναι αρκετά πρόωρο για να σορτάρουμε άμεσα την μετοχή.

Και αυτό γιατί από την στιγμή της κορυφής μιας μετοχής, έως την τελική "κατάρρευση" της, μπορεί να περάσουν από 5 έως ακόμη και 9 μήνες.

Μετά λοιπόν από την αναγνώριση ενός υποψήφιου climax top, το επόμενο σημάδι το οποίο θα μας “σιγουρέψει” ακόμη περισσότερο αυτή την short επιλογή μας, είναι μια απότομη και έντονη πτώση της μετοχής με μεγάλο σχετικά όγκο, η οποία εκτονώνεται συνήθως στην περιοχή του κινητού μέσου όρου των 50 ημερών.

Κατόπιν η μετοχή αντιδρά ξανά ανοδικά, επειδή πολλοί θεωρούν αυτή την πτώση στην τιμή της ως πραγματική ευκαιρία για αγορά, με αποτέλεσμα η μετοχή να ξαναδοκιμάζει συνήθως ξανά τα προηγούμενα υψηλά της.

Πρόκειται για αυτό που παλαιότερα ο Jesse Livermore χαρακτήριζε ως αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά (erratically) μιας μετοχής, η οποία έρχεται μετά από μια περίοδο παρατεταμένης ανόδου, με μια “στρωτή” σχετικά συμπεριφορά.

Τότε λοιπόν το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να περιμένουμε για να δούμε πως θα σχηματιστεί η πιθανή αυτή κορυφή και αν τελικά θα πάμε για μια διπλή κορυφή ή για μια κεφαλή με ώμους.

Βέβαια για κάποιον έμπειρο κερδοσκόπο, ένα καλό σημείο εισόδου για σορτάρισμα αλλά σχετικά αυξημένου ρίσκου, αποτελεί η περιοχή τιμών πολύ κοντά στην προηγούμενη κορυφή, ιδίως στην περίπτωση που έχουμε μια αποτυχημένη προσπάθεια για νέα υψηλά (διπλή κορυφή) αλλά με μικρούς όγκους, ένα σημάδι έντονης αδυναμίας.

Αλλά επειδή υπάρχει πάντα η περίπτωση να έχουμε κάνει λάθος και να μην έχουμε κορυφή αλλά κάποιο "σκαλοπάτι" για μια νέα κορυφή ψηλότερα, καλό θα είναι να έχουμε καθορίσει από πριν ένα stop για παράδειγμα μια άνοδο της τάξεως του 7 με 8%, για να μην μας πάρουν και τα "σώβρακα".

Κατόπιν κλείνουμε οπωσδήποτε την θέση μας όταν οι τιμές πλησιάσουν στο κάτω άκρο της συσσώρευσης και αυτό γιατί μέχρι η μετοχή να διασπάσει το κάτω αυτό όριο και να αρχίσει η μεγάλη πτώση της, το πιο πιθανό είναι να περάσουν αρκετοί μήνες, κατά την διάρκεια των οποίων μπορεί να έχουμε αρκετές ανοδικές “αναπηδήσεις”.

Και αυτό γιατί συνήθως μια μετοχή μπορεί να πραγματοποιήσει από δύο έως τέσσερις ή ακόμη και πέντε αναπηδήσεις γύρω και πάνω από τον 50άρη, πριν την “πάρει” για τα καλά την κατηφόρα.

Γι΄ αυτό και ένα από τα πλέον ενδεδειγμένα σημεία εισόδου για short, αποτελεί το τρίτο με τέταρτο ανοδικό ράλι γύρω από τον πενηντάρη ΚΜΟ, ιδίως αν αυτό αποδειχθεί εξαιρετικά αδύναμο και με μικρούς όγκους.

Ένα από τα πιο σημαντικά σημάδια αδυναμίας μια μετοχής και ταυτόχρονα ένα από τα πιο αξιόπιστα σήματα για σορτάρισμα, είναι όταν ο 50άρης “κόβει” προς τα κάτω τον 200άρη, το ονομαζόμενο black cross, γιατί τότε συνήθως μετά από μια εβδομάδα ή το πολύ 2 μήνες, αρχίζει το πολύ “ξύλο” και η μεγάλη πτώση της μετοχής.

Κατόπιν όταν διαμορφωθεί η πτωτική τάση της μετοχής, ο πενηντάρης αρχίζει να αποτελεί πια το “ταβάνι” στις ανοδικές αντιδράσεις της, ενώ ο διακοσάρης το πάνω όριο σε περίπτωση ενός πιθανού Bear Market Rally, για αυτό και πάντα προσέχουμε να κλείνουμε τις παλιές μας short θέσεις όταν αποκρινόμαστε αρκετά από αυτούς τους Κ.Μ.Ο και να ανοίγουμε τις νέες, όταν οι τιμές τους πλησιάζουν ή τους ξεπερνούν.

Επιπλέον επιβάλλεται πάντα όταν έχει κανείς ανοικτές short θέσεις, να δίνει την δέουσα προσοχή σε όλες τις ειδήσεις και κυρίως στις “αισιόδοξες” καθώς και στα γεγονότα, διότι αυτά φέρνουν τις περισσότερες φορές έντονες ανοδικές αντιδράσεις, το λεγόμενο “στρίμωγμα” των short.

Γενικά πάντως όπως δεν αγοράζουμε μια μετοχή που κινείται κάτω από τον 150άρη ή τον 200άρη, έτσι και δεν σορτάρουμε και μια μετοχή που κινείται πάνω από έναν ανερχόμενο 150άρη ή 200άρη.

Ακόμη δεν πρέπει να πυραμιδώνουμε μακριά από τα ενδεδειγμένα σημεία εισόδου και πάντα σορτάρουμε μετοχές με σχετικά μεγάλη εμπορευσιμότητα και ποτέ μετά από μια συνεχόμενη πτώση της τάξεως του 80 με 90%, εκτός και αν εκτιμούμε ότι κατά πάσα πιθανότητα η συγκεκριμένη εταιρία πάει για τα “κυπαρίσσια”.

Σε κάθε περίπτωση είναι προτεινόμενο κέρδη πάνω από 20% με 30% να “κλειδώνονται” άμεσα, γιατί όταν μια αγορά πέφτει έχει αρκετά συχνά έντονες ανοδικές αντιδράσεις, οι οποίες εξαλείφουν “εν ριπή οφθαλμού” τα όποια κέρδη των shorts.

Και φυσικά πάντα φροντίζουμε να κλείνουμε τις short θέσεις μας σε περιπτώσεις πτωτικού πανικού, με μεγάλη ημερήσια πτώση και εξαιρετικά μεγάλο όγκο (selling climax).

Διότι όπως λέει και μια παλαιά παροιμία της Wall Street:

Οι Ταύροι βγάζουν πολλά λεφτά από τις αγορές ..

Και οι Αρκούδες βγάζουν ενίοτε αρκετά λεφτά...

Τα γουρούνια(άπληστοι) όμως, στο τέλος πάντα “σφάζονται”...

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

Οι “φωτοτυπίες” της Γαρουφαλιάς Αλεξανδράτου....

Πολλές φορές έχω αναρωτηθεί γιατί ως λαός να είμαστε έτσι όπως είμαστε και όχι κάπως αλλιώς.

Γιατί για παράδειγμα οι Ελβετοί ας πούμε, πραγματοποιούν δημοψήφισμα και ψηφίζουν να μην αυξηθούν οι μέρες της άδειάς τους, ενώ εμείς εδώ στην Ελλάδα ψηφίζουμε συνεχώς τα τελευταία τριάντα χρόνια αυτόν ή αυτούς που μας τάζουν τις περισσότερες ημέρες “άδειας” το χρόνο, γραμμένες ή άγραφες.

Άραγε γιατί εμείς να έχουμε τόσο μεγάλο “κύκλο” ως λαός και από την απόλυτη φτώχεια της δεκαετίας του 50 που δεν είχαμε πχ ούτε παπούτσια να βάλουμε, καταλήξαμε στις αρχές αυτού του αιώνα σε πολλές περιοχές της Ελλάδος να έχουμε την μεγαλύτερη κατ' κεφαλήν αναλογία σε Πόρσε Καγιέν στην Ευρώπη, ενώ πχ οι Ελβετοί ουσιαστικά δεν έχουν καν “κύκλο” και μετά από τόσα “ανιαρά” χρόνια συνεχούς πλούτου και υψηλότατων μισθών, παραμένουν ακόμη πλούσιοι και αξιόπιστοι.

Ακόμη γιατί τώρα οι περισσότεροι εδώ στην Ελλάδα καπνίζουν κάτω από την ταμπέλα “Απαγορεύεται το κάπνισμα” και ταυτόχρονα τα "χώνουν" στην Αγγέλα και στους Γερμανούς, ενώ στην πραγματικότητα η αγοραστική δύναμη των μισθών και των συντάξεων τους, βασίζεται στην αξιοπιστία και την τήρηση των νόμων από τους Γερμανούς και τους άλλους βορειοευρωπαίους, μια που εμείς την δικιά μας την “αξιοπιστία”, την έχουμε “απολέσει” εδώ και καιρό.

Άραγε μήπως φταίνε οι καιρικές συνθήκες που σε εμάς αλλάζουν τόσο γρήγορα και τόσο συχνά ή μήπως να φταίνε οι Τούρκοι που μας έχουν επηρεάσει και μας έχουν “διαβρώσει” μετά από τα τόσα πολλά χρόνια “υποδούλωσης”.

Ή μήπως τελικά αυτό που φταίει είναι ότι απλά οι περισσότεροι κάνουν το “λάθος” να μας συγκρίνουν με τους Ευρωπαίους και όχι πχ με τους Αφρικανικούς, ενώ στην πραγματικότητα δεν είμασταν ποτέ “Ευρωπαίοι” αλλά Βαλκάνιοι;

Τελικά δεν ξέρω το τι πραγματικά ευθύνεται για όλες αυτές τις “ασθένειές” μας, αλλά αυτό που ξέρω καλά είναι ότι ιστορικά έχει αποδειχθεί στην πράξη πως δεν υπάρχει άλλη θεραπεία για εμάς τους Έλληνες, παρά μόνο αυτή του “σοκ”, του “δέους” και της εθνικής τραγωδίας.

Βέβαια ίσως τελικά να μην φταίμε μόνο εμείς, αλλά και αυτοί που μας πέρασαν για Ευρωπαίους και μας έβαλαν και στην Ευρωζώνη και ακόμη περισσότερο ενώ εμείς τους “κοροϊδεύαμε” συνεχώς δίνοντάς τους ψεύτικα στοιχεία, αυτοί συνέχιζαν και συνεχίζουν να μας δανείζουν.

Όμως η πρόβλεψή μου παραμένει ότι τελικά δεν θα την γλιτώσουν ούτε και αυτοί και ότι μια μέρα θα “βουλιάξουν” μετανιωμένοι που μας δάνεισαν.

Και αυτό γιατί πίστεψαν λανθασμένα ότι μπορούν να παρέμβουν και να αλλάξουν τον “κύκλο” μας, καταφέρνοντας μέσα σε λίγα χρόνια να μας κάνουν Ευρωπαίους και μάλιστα δια μέσου μιας σκληρής και αποτυχημένης λιτότητας.

Στην πραγματικότητα λοιπόν αυτό που κάνουν τώρα οι διοικούντες μας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, είναι απλά να κερδίζουν χρόνο, περιμένοντας ίσως κάποιο θαύμα.

Το μόνο πρόβλημα όμως είναι πως η καθυστέρηση δεν συμφέρει πια κανέναν μας, απλά γιατί ήδη χάνουμε με 10-0 και συνεχίζουμε να “τρώμε” και άλλα, άρα κάποια στιγμή το “σφύριγμα της λήξης” θα μας βρει όλους μας όχι απλά χαμένους, αλλά “διασυρμένους”.

Βέβαια τώρα επιβάλλεται να είμαστε αισιόδοξοι και να μην ανησυχούμε ιδιαίτερα πια, μια που ήδη έχουμε νέα κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον Αντώνη.

Έτσι αυτό που προβλέπω από εδώ και πέρα είναι ότι μάλλον θα κάνουμε όλοι μας ότι και πριν, δηλαδή εμείς θα συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές στην οικονομία μας, ενώ αυτοί της τρόικα θα συνεχίσουν να κάνουν ότι μας ελέγχουν.

Και αυτό όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά απλά επειδή “Η ανθρώπινη ανοησία είναι άπειρη”, όπως ήδη έχει πει και ο Αλβέρτος Αϊνστάιν.

Για να λέμε όμως και “του στραβού το δίκιο”, αυτό που δεν έχω καταλάβει ακόμη είναι αν αυτοί οι οικονομολόγοι της τρόικα, εκτός από άσχετοι περί της οικονομικής αλήθειας, είναι τελικά και ανόητοι ή όλα αυτά τα κάνουν μόνο και μόνο επειδή έχουν κάποια “ρητή εντολή” από αυτούς που τους πληρώνουν, διότι φοβούνται να μην καταρρεύσει στα “χέρια” τους το ελαττωματικό Ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο τους.

Όμως δυστυχώς για όλους αυτούς αλλά και για εμάς, κανείς δεν μπορεί να κρύψει την αλήθεια για πάντα και να πάει κόντρα στην πραγματικότητα για πολύ καιρό.

Γι' αυτό και ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνει κατά την γνώμη μου η νέα αυτή κυβέρνηση, είναι να αποφασίσει από τώρα το τι εικόνες θα απεικονίζονται επάνω στα χαρτονομίσματα της νέας δραχμής.

Αυτό λοιπόν που έχω να προτείνω εγώ, είναι τα χαρτονομίσματα της νέας δραχμής από το μικρότερο στο μεγαλύτερο σε αξία, να απεικονίζουν κατά σειρά την εικόνα του Ανδρέα Παπανδρέου, του Μένιου Κουτσόγιωργα, του Άκη Τζοχατζόπουλου, του Θεόδωρου Τζουκάτου, του Τάσου Μαντέλη, του Κώστα Καραμανλή του νεότερου, του Γεωργίου Α. Παπανδρέου και τέλος της Γαρυφαλλιάς Αλεξανδράτου, της γνωστής Τζούλιας ντε.

Και αυτό όχι μόνο επειδή όπως ήδη έχει δηλώσει και η ίδια η Τζούλια, “Το όνομα Τζούλια από μόνο του είναι λεφτά”, αλλά και επειδή πιστεύω ότι μια καλή φωτογραφία της Τζούλιας εν' ώρα εργασίας, αποτελεί και μια αρκετά καλή αναπαράσταση της σημερινής Ελληνικής πραγματικότητας.

Γιατί πιο όμορφος ήταν ο George Washington και τον κάνανε χαρτονόμισμα;

Διότι και τα δύο αυτά χαρτονομίσματα επειδή στην ουσία είναι Fiat, θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι “όμορφα” και “θελκτικά”, μια που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μόνο δύο απλές φωτοτυπίες.

Και όλα αυτά όχι για κανένα άλλο λόγο αλλά επειδή θεωρώ ότι όσο πιθανό είναι να “ξεπληρώσουν” κάποιον κάποια στιγμή οι Έλληνες, παρέχοντάς του ως αντίκρισμα για ένα νέο χαρτονόμισμα τους κάποιο προϊόν ή κάποια υπηρεσία, άλλο τόσο πιθανό είναι να τον “ξεπληρώσουν” και οι Αμερικάνοι.

Άσε που εδώ τα λέμε, πιο πιθανό είναι να “ξεπληρωθεί” κάποιος με καμιά “υπηρεσία” παντός φύσεως από την Τζούλια ή να του φανεί "χρήσιμη" μια καλή φωτογραφία της, παρά να του του φανεί κάπου χρήσιμη η φωτογραφία ή ο ίδιος ο μακαρίτης ο George Washington.

Αυτό για το οποίο όμως δεν είμαι σίγουρος, είναι το αν τελικά αυτή η κυβέρνηση θα προλάβει και αν θα καταφέρει να κάνει πρωτοχρονιά στην κυβέρνηση.

Και αυτό γιατί πιστεύω πως μόλις ο Αντώνης συνειδητοποιήσει ότι το βιοτικό μας επίπεδο δεν μπορεί να το διασώσει ούτε το ευρώ, αλλά ούτε και η Ευρωπαϊκή “προοπτική” της χώρας, τότε θα τρομάξει και αυτός με την σειρά του και μάλλον θα πετάξει την “καυτή πατάτα” στον Αλέξη.

Έτσι λοιπόν αυτό που προβλέπω τελικά, είναι πως τον Αλέξη δεν τον “γλιτώνουμε” ούτε εμείς ούτε οι Ευρωπαίοι ηγέτες και πως κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον εμείς οι Έλληνες θα τον στείλουμε να “διαπραγματευτεί” με την Αγγέλα.

Μάλλον εγώ προσωπικά είμαι σίγουρος ότι ο Αλέξης θα βρίσκεται εκεί.

Για την Αγγέλα είναι που δεν είμαι και τόσο σίγουρος....

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

Τα λεφτά δεν “χάνονται”.. Απλά αλλάζουν τσέπες...

Ένα από τα μεγαλύτερα σφάλματα στο οποίο δυστυχώς “πέφτουν” συχνά αρκετοί οικονομολόγοι ή μη στην εποχή μας, είναι ότι θεωρούν πως τα λεφτά σε περίπτωση χρεοκοπίας ή γενικά σε περιόδους ύφεσης, χάνονται ή εξαφανίζονται.

Δεν ξέρω αν αυτό είναι απλά μια καθαρή προπαγάνδα των διοικούντων, αλλά αυτό που γνωρίζω στα σίγουρα, είναι πως αυτή η πλάνη αποτελεί “βούτυρο στο ψωμί” των κεντρικών τραπεζών, μια που με τέτοια επιχειρήματα μπορούν να κόβουν και με την “βούλα” όσα χαρτονομίσματα επιθυμούν, περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο τις τυχών αντιδράσεις.

Όμως δυστυχώς για όλους αυτούς αλλά και για όλους εμάς, τα μόνα χρήματα που χάνονται ή εξαφανίζονται, είναι αυτά που καταστρέφονται από ατυχήματα, όπως φωτιές ή πλημμύρες, ή πιθανόν κάποια κρυμμένα λίτρα μιας απαγωγής ή μιας ληστείας και αυτό φυσικά μέχρι αυτά να βρεθούν ίσως κάποια μέρα και να χρησιμοποιηθούν.

Όλα τα υπόλοιπα χρήματα στην πραγματικότητα δεν “χάνονται”, απλά αλλάζουν τσέπες και από τα χέρια των “χαμένων”, καταλήγουν στα χέρια των “κερδισμένων”.

Αν δε εκτός από χέρια αλλάξουν και τράπεζα, τότε όχι απλά δεν χάνονται αλλά πολλαπλασιάζονται κιόλας, γεννοβολώντας και άλλα περισσότερα.

Και όλα αυτά σε αντίθεση με τις πρώτες ύλες ή τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, τα οποία τις πιο πολλές φορές καταναλώνονται ή μοιραία κάποια στιγμή απαξιώνονται και βγαίνουν εκτός “συστήματος”.

Έτσι βασική προϋπόθεση για να μην έχουμε έναν έντονο πληθωρισμό και φτάσει πχ ένα μανταλάκι να αντιστοιχεί σε ένα ή περισσότερα χαρτονομίσματα, θα πρέπει σε μια οικονομία να έχουμε συνεχώς μια αυξανόμενη παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών, μια που με την ελαττωματικότητα που χαρακτηρίζει όλα σχεδόν τα σημερινά οικονομικά συστήματα, η παραγωγή νέων χαρτονομισμάτων έχει αυξηθεί σχεδόν εκθετικά τα τελευταία χρόνια.

Όμως δυστυχώς το “ντοπάρισμα” μιας οικονομίας με τα επί μακρόν χαμηλά επιτόκια, καθώς και τις συχνές “ενέσεις” ρευστότητας, αυτό που καταφέρνει στο τέλος είναι όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες, με όλο και περισσότερες αποτυχημένες από “χέρι” επενδύσεις, να συναγωνίζονται για την απόκτηση των όλο και λιγότερων υπαρχόντων αγαθών και πόρων του συστήματος.

Μοιραία λοιπόν όταν κάποια στιγμή αυτή η πληθωριστική φούσκα σκάσει, αρχίζουν να γίνονται μη βιώσιμες πολλές επενδύσεις, ίσως ακόμη και αυτές που σε άλλες πιθανόν φυσιολογικές συνθήκες θα ήταν κερδοφόρες, και έτσι η προσφορά υλικών αγαθών και πρώτων υλών αρχίζει να μειώνεται περαιτέρω και έτσι κάποια στιγμή γίνεται ιδιαίτερα προβληματική.

Από την άλλη πλευρά οι κεντρικές τράπεζες βλέποντας ότι η φούσκα τους σκάει και πάμε για αποπληθωρισμό, αρχίζουν να αυξάνουν κατακόρυφα την προσφορά του χρήματος στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν την κατάρρευση αυτή, αυξάνοντας έτσι περαιτέρω τον πληθωρισμό και κάνοντας τα πράγματα στην πράξη ακόμη χειρότερα.

Επιπλέον δεν θα πρέπει να διαφεύγει της αντίληψής μας, το γεγονός ότι στις μέρες μας Δύση και Ανατολή αναπτύσσονται σχεδόν ταυτόχρονα, καταναλώνοντας συνεχώς περισσότερα προϊόντα και πρώτες ύλες και πως αν αυτό συνεχιστεί για αρκετά χρόνια ακόμη, πιθανόν οι παραγόμενες πρώτες ύλες να μην επαρκούν για όλους μας.

Μοιραία λοιπόν κάποια στιγμή ή εμείς ή αυτοί θα πρέπει να κατεβάσουμε το βιωτικό μας επίπεδο και την κατανάλωσή μας τόσο, ώστε ο πλανήτης μας να μπορεί να μας θρέψει όλους μας.

Έτσι εγώ προσωπικά δεν βλέπω άλλη λύση, παρά κάποιος από τους δυο μας να υιοθετήσει διαφορετικό τρόπο ζωής και να φτωχύνει είτε πχ δια του κομουνισμού, είτε δια μέσω κάποιου πολέμου για να να “μηδενίσει” έτσι τις ανάγκες του και να αρχίσει από την αρχή έναν νέο κύκλο.

Με δεδομένο όμως ότι οι Ασιάτες φαίνεται να μην έχουν ξεχάσει ακόμη το “χουνέρι” που έπαθαν υιοθετώντας το κομμουνιστικό μοντέλο, πιο πιθανό βλέπω το να υιοθετεί ένα κομμάτι της δύσης τον κομουνισμό, παρά πχ οι Κινέζοι ή οι Ρώσοι να επιστρέφουν τόσο γρήγορα εκεί από όπου ξεκίνησαν.

Από την άλλη όμως, επειδή η παραγωγή έχει ήδη μεταφερθεί στην Ασία, βλέπω και πιο πιθανό το διεθνές κεφάλαιο να νοιάζεται περισσότερο για να μην συμβεί κάποιος πόλεμος στην Ασία, παρά στην Ευρώπη ή την Αμερική.

Αν στα παραπάνω προσθέσει κανείς και το αναμφισβήτητο γεγονός ότι ο συναγωνισμός για τα βασικά προϊόντα και τα τρόφιμα καθώς και η έλλειψη πρώτων υλών, αποτέλεσε σχεδόν πάντα στο παρελθόν μια από της βασικές αιτίες της έναρξης πολέμων ακόμη και παγκοσμίων, συνειδητοποιεί αμέσως πως δεν είναι τυχαίο που προς στο τέλος όλων των κύκλων των commodities της ιστορίας, εμφανίζεται είτε πόλεμος είτε πληθωρισμός είτε και τα δύο.

Αυτό που θα πρότεινα εγώ λοιπόν στους διοικούντες και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι, αντί να κόβουν συνεχώς χαρτονομίσματα στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν την κατάρρευση του οικονομικού “εκτρώματος” που έχουν κατασκευάσει, να ανοίξουν και κανέναν βιβλίο οικονομικής ιστορίας, για να διαβάσουν για τους οικονομικούς κύκλους και κυρίως για το πώς κατέρρευσαν όλα τα Fiat χαρτονομίσματα της παγκόσμιας ιστορίας.

Διότι αν άνοιγαν και διάβαζαν κανένα βιβλίο της “προκοπής” χωρίς προκαταλήψεις και υπεροψία, ίσως και να διέκριναν τις τρομερές ομοιότητες με την σημερινή εποχή και να συνειδητοποιούσαν πως στην πραγματικότητα όλα τα Fiat συστήματα της Ιστορίας κατέρρευσαν με σχεδόν παρόμοιο τρόπο, με αυτόν που βιώνουμε σήμερα.

Βέβαια όλοι αυτοί οι διοικούντες ίσως και να νομίζουν για μια ακόμη φορά πάλι, πως αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά, γιατί αυτοί είναι πια πανίσχυροι και όχι τα “μικρά και ανόητα ανθρωπάκια” του παρελθόντος και πως η γνώση και η τεχνολογία έχουν προοδεύσει σε τέτοιο βαθμό, που αυτοί μπορούν να πάνε πια κόντρα στους νόμους της οικονομικής “φύσης” για πάντα.

Δυστυχώς όμως για αυτούς τα πράγματα δεν είναι διαφορετικά και στην Ευρώπη ίσως θα ήταν καλύτερα αντί να συνεδριάζουν κάθε φορά για να λύσουν εκ νέου το πρόβλημα, τρέχοντας συνεχώς πίσω από τις εξελίξεις και να ζητάνε συνεχώς νέο τύπωμα χρήματος από την ΕΚΤ και Ευρωομόλογα προσπαθώντας έτσι απλά και μόνο να καθυστερήσουν το λογικό και αναπόφευκτο, θα έπρεπε να αρχίζουν να σχεδιάσουν κατά την γνώμη μου μια συντεταγμένη διάλυση της Ευρωζώνης.

Και αυτό όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά επειδή έχω αρχίσει και πιστεύω πια ότι αν πάμε σε άτακτη κατάρρευση, αντί για την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση την οποία ενστερνίζονται όλο και λιγότεροι πια αφελείς και εκτός πραγματικότητας Ευρωπαίοι διοικούντες, αυτό που προβλέπω εγώ είναι πως στο τέλος πιο πιθανό είναι να καταλήξουμε τελικά σε κανένα Ευρωπαϊκό πόλεμο, οικονομικό και όχι μόνο.

Αλλά δεν είναι μόνο η Ευρωπαϊκή κατάληξη που κατά την γνώμη μου είναι πια πολύ εύκολο να προβλεφτεί, αλλά ακόμη και η περίπτωση της κατά τα άλλα σταθερής και “αναπτυσσόμενης” Αμερικανικής οικονομίας, είναι πια πολύ εύκολο να προβλεφτεί η κατάληξή της, θεωρώ ακόμη και από ότι ήταν η περίπτωση της ίδιας της Ελλάδος.

Διότι μπορεί οι απανταχού “αφελείς” των οικονομικών να νομίζουν ότι το χρέος των ΗΠΑ μπορεί να είναι φέτος πχ 13 τρίλιον και μετά από πέντε χρόνια πχ 20 και μετά από δέκα χρόνια πχ 50 τρίλιον και ότι στην πράξη δεν πρόκειται ποτέ να ανοίξει ούτε “ρουθούνι”, αλλά εγώ πιστεύω ότι πια οι ΗΠΑ έχουν μόνο δύο επιλογές.

Ή να προσπαθήσουν να μειώσουν το έλλειμμα και το χρέος τους και να γίνει ουσιαστικά της “Ελλάδος” και ακόμη χειρότερα ή να συνεχίσουν να κόβουν “κάλπικο” και χωρίς αντίκρισμα χρήμα και να γίνει της Βαϊμάρης και ακόμη χειρότερα.

Το κακό όμως είναι ότι έχουν αρχίσει να με “καίνε” και εμένα τα “κρεμμύδια” πια, γιατί όσο πλησιάζουμε προς τον Δεκέμβριο του 2012 και δεν έχουν γίνει όλα όσα έχω προβλέψει, αρχίζω και φοβάμαι μήπως αυτός που θα δικαιωθεί τελικά δεν θα είναι ο “Καθηγητής Λυκείου”, αλλά ο ίδιος ο Νοστράδαμος...

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

Οι πάτοι και οι “άπατοι”..

Όταν το Ελληνικό χρηματιστήριο το περασμένο καλοκαίρι έπεφτε κάτω από τις 1000 μονάδες, πολλοί είχαν βιαστεί να μιλήσουν για σχηματισμό ενός μακροπρόθεσμου πυθμένα.

Τότε νομίζω ήταν εύκολο ακόμη και για ένα παιδί για τα θελήματα του χρηματιστηρίου που έλεγε και ο Κοστολάνι, να καταλάβει αμέσως ότι ο πάτος στο Ελληνικό χρηματιστήριο δεν ήταν τελικά τόσο κοντά, αλλά πολύ παρακάτω.

Και αυτό γιατί χωρίς να είναι κανείς φανατικός οπαδός της αντιθετικής στρατηγικής, αυτό που έβγαζε στην κυριολεξία “μάτια”, ήταν το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι αρθρογράφοι του ιστότοπου στο οποίο σχολίαζα τότε, πρότειναν ανεπιφύλακτα αγορές μετοχών.

Όμως και εκτός όλων των άλλων, ο πρώτος και σχεδόν απαράβατος κανόνας της αντιθετικής στρατηγικής αναφέρει ρητά πως οι μακροπρόθεσμοι πάτοι γράφονται όταν κανείς δεν ασχολείται με τις μετοχές και κυρίως όταν οι περισσότεροι απανταχού “ειδικοί” των αγορών, στα πιο πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν πετάξει στην κυριολεξία “λευκή πετσέτα” και όχι μόνο δεν “τολμούν” να προτείνουν μετοχές, αλλά γράφουν πραγματικά “επικήδεια” για αυτές και την οικονομία γενικότερα.

Τώρα λοιπόν λίγο κάτω από τις 500 μονάδες, δηλαδή περισσότερο από 50% πιο κάτω, μπορεί να διαπιστώσει κανείς πια, πως η αναγνώριση ενός πυθμένα μόνο εύκολη διαδικασία δεν είναι.

Όμως μια μέθοδος η οποία προσπαθεί να βοηθήσει στη όσο το δυνατόν γρηγορότερη αναγνώριση ενός μεσοπρόθεσμου πυθμένα μιας πτωτικής αγοράς, είναι ξανά η μέθοδος Wyckoff, η οποία και παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με την αντίστοιχη μέθοδο αναγνώρισης των κορυφών.

Οι κατά Wyckoff πυθμένες....

Ένα Bear Market λοιπόν ξεκινά πάντα όσον αφορά την γενική ψυχολογία της αγοράς, με έναν γενικό εφησυχασμό κατά την διάρκεια του σχηματισμού της κορυφής, κατόπιν περνά στην ανησυχία εξαιτίας της αυξημένης προσφοράς μετοχών και από εκεί λόγω της συνεχόμενης πτώσης των τιμών και την κυριαρχία των αρνητικών ειδήσεων, στον φόβο και στον πανικό λόγο της τελικής απότομης και σημαντικής πτώσης των τιμών, καθώς τα αδύναμα χέρια “πετάνε” στην κυριολεξία τα χαρτιά τους στην προσπάθειά τους να βγουν από την αγορά σε οποιαδήποτε τιμή.

Τότε είναι που τα “δυνατά χέρια” μαζεύουν τα χαρτιά και μια σημαντική αντίδραση έστω και βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα είναι προ των πυλών.

Έτσι μετά από μια απότομη και παρατεταμένη πτώση κατά την διάρκεια της συγκεκριμένης αυτής πτωτικής αγοράς, κάποια στιγμή εμφανίζεται μια ανοδική αντίδραση με μεγαλύτερους από τους συνηθισμένους όγκους, η οποία όπως και στην περίπτωση της κορυφής, ονομάζεται PS (Preliminary Support).

Γενικά σε μια αγορά οι μικροί ή οι πολύ μεγάλοι όγκοι είναι ένδειξη αντιστροφής είτε της βραχυπρόθεσμης είτε της μεσοπρόθεσμης τάσης, ενώ όταν οι όγκοι είναι παραπλήσιοι και φυσιολογικοί αυτό είναι ένα δείγμα συνέχισης της υπάρχουσας τάσης.

Όμως η κύρια και τελική ένδειξη ότι όντως έχει συμβεί ένα PS, είναι η ύπαρξη αμέσως μετά ενός Selling Climax (SC).

Ένα SC χαρακτηρίζεται από μια ή περισσότερες ημέρες με μεγάλη ημερήσια πτώση, η οποία συνοδεύεται και από μια πολύ μεγάλη αύξηση του όγκου των συναλλαγών, σε σχέση με τους προηγούμενους όγκους.

Τότε είναι που τα “δυνατά χέρια” σπρώχνουν επίτηδες χαμηλά την αγορά, πουλώντας τα τελευταία τους χαρτιά σε όλο και χαμηλότερες τιμές, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο έναν “πανικό” πωλήσεων, με άμεσο αποτέλεσμα τα “αδύναμα χέρια” και ίσως όσοι αγόρασαν στην προηγούμενη ανοδική αντίδραση να “πετάνε” πανικόβλητοι τα χαρτιά τους μην αντέχοντας την “πίεση” αυτή και ίσως τον ταυτόχρονο καταιγισμό των κακών ειδήσεων.

Βέβαια επειδή ένα παρατεταμένο χρονικά bear market μπορεί να έχει αρκετά “ξεπουλήματα”, δεν μπορεί κανείς να είναι εκ των προτέρων σίγουρος πως το SC αυτό θα είναι και το τελευταίο.

Όμως γενικά είναι αρκετά καλή και επικερδής τεχνική να αγοράζει κανείς πάνω στους πανικούς των SCs και ειδικά προς το τέλος της τελικής συνεδρίασης τους, πάνω δηλαδή στο γύρισμα της αγοράς και να πουλά τουλάχιστον τα μισά χαρτιά του με ένα κέρδος 15 με 20 %, στην αντίδραση που σχεδόν πάντα ακολουθεί και η οποία διαρκεί κατά μέσο όρο μία εβδομάδα περίπου.

Και αυτό γιατί σχεδόν πάντα μετά από ένα Selling Climax ακολουθεί μια ανοδική αντίδραση που ονομάζεται (Automatic Rally).

Βέβαια αν η αντίδραση αυτή συνεχιστεί περισσότερο ακόμη καλύτερα, γιατί τότε πουλάει κανείς και τα υπόλοιπα κομμάτια του στο +30%, διότι έχει αποδεχθεί ιστορικά στην πράξη πως σπάνια ένας πάτος γράφεται με την μορφή μιας απότομης “ακίδας” και χωρίς τις περισσότερες φορές μετά την αντίδραση αυτή η αγορά να μην ξαναδοκιμάζει κάποια στιγμή αργότερα ξανά τα χαμηλά της.

Βέβαια εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πολύ πιθανόν τα χαμηλά ενός SC να μην είναι και το χαμηλότερο σημείο του συγκεκριμένου πυθμένα.

Επιπλέον μια πρόσθετη ένδειξη για την ανίχνευση ενός πιθανού πυθμένα, είναι η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης συνεδρίασης, την οποία ο William J. O'Neil ονομάζει follow through day.

Πρόκειται για μια συνεδρίαση μεταξύ της τρίτης και ένατης το πολύ ημέρας της αντίδρασης μετά από ένα SC, η οποία κλείνει με άνοδο τουλάχιστον 1,5% και επάνω και με όγκο τουλάχιστον 50% μεγαλύτερο από τις προηγούμενες ημέρες.

Μετά λοιπόν από ένα ονομαζόμενο Automatic Rally και επειδή συνήθως αρκετοί από αυτούς που αγόρασαν στα χαμηλά δεν θέλουν να εγκλωβιστούν ξανά σε ένα από τα γνωστά και συνηθισμένα γυρίσματα της πτωτικής αγοράς, πουλάνε τα χαρτιά που μόλις έχουν αγοράσει και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η αγορά να γυρίζει κάποια στιγμή απότομα προς τα κάτω, πραγματοποιώντας έτσι ένα από τα γνωστά ST (Secondary Test).

Για να είναι όμως όσο το δυνατόν πιο έγκυρος ο σχηματισμός του πυθμένα, θα πρέπει οι όγκοι του ST να είναι όσο το δυνατόν μικρότεροι από τους όγκους του προηγούμενου Selling Climax και το κυριότερο είναι ότι το ST θα πρέπει να βρει στήριξη στα χαμηλά του Selling Climax ή στην χειρότερη περίπτωση λίγο παρακάτω από αυτό, δημιουργώντας έτσι ένα από τα γνωστά shakeouts, που σκοπό έχουν να “τρομάξουν” και να “αρπάξουν” τα χαρτιά από τα αδύναμα χέρια.

Καμιά φορά όμως κάποιο από αυτά τα shakeouts μπορεί να πραγματοποιηθεί και με μεγάλους όγκους για να τρομάξει περισσότερο, αλλά σε κάθε περίπτωση οι τιμές δεν θα πρέπει να πάνε πολύ χαμηλότερα από το κάτω όριο του σχηματισμού και πάντα θα πρέπει να γυρίζουν άμεσα προς τα πάνω, διότι αλλιώς όλος αυτός ο σχεδιασμός του πυθμένα θα ακυρωθεί και τότε θα πρέπει να ψάξουμε αλλού για “πάτο”.

Το χαμηλότερο χαμηλό ενός SC ή ενός ST, αποτελεί το κάτω όριο του σχηματισμού του πυθμένα, ενώ το υψηλότερο υψηλό του PS ή του AR το πάνω όριο του σχηματισμού.

Γενικά όπως και στην περίπτωση των κορυφών, όσο πιο πολλά τα STs και όσο πιο μεγάλοι οι όγκοι αυτών, τόσο πιθανόν μεγαλύτερη χρονικά η διάρκεια του σχηματισμού ενός πυθμένα.

Αν όμως κάποια στιγμή οι όγκοι από το ράλι που ακολουθούν τα STs γίνουν σημαντικά μεγαλύτεροι σε σχέση με τους προηγούμενους όγκους, τότε στην περίπτωση αυτή έχουμε ένα σημάδι δύναμης της αγοράς (Sign of Strength -SOS), δείγμα ότι ο σχηματισμός πυθμένα είναι έγκυρος και ταυτόχρονα πλησιάζει και προς το τέλος του.

Κατόπιν είναι δυνατόν να έχουμε μια ακόμη τελευταία προσέγγιση των χαμηλών, με μειωμένους όμως όγκους.

Τέλος ο σχηματισμός πυθμένα τερματίζεται με μια άνω διάσπαση της πολύμηνης αυτής συσσώρευσης και μια τελευταία προσέγγιση του άνω ορίου του σχηματισμού (Last Point of Support- LPS) η οποία αποτελεί και μια τελευταία ευκαιρία εισόδου του επενδυτή στην αγορά, πριν αρχίσει η άνοδος και η νέα ανοδική αγορά.

Όμως επιβάλλεται κανείς ταυτόχρονα με όλα τα παραπάνω να εξετάσει και κάποια άλλα στοιχεία, όπως για παράδειγμα η συμπεριφορά των μετοχών ηγετών της αγοράς.

Συγκεκριμένα αν κατά την διάρκεια του σχηματισμού ενός υποψήφιου πυθμένα οι μετοχές ηγέτες της αγοράς, δηλαδή οι μετοχές με τις προοπτικές και τα καλά θεμελιώδη σπάνε τις βάσεις συσσώρευσης τους και κινούνται σε νέα υψηλά με μεγάλους όγκους, αυτό αποτελεί άλλο ένα σημαντικό στοιχείο επιβεβαίωσης ότι όντως έχουμε να κάνουμε με έναν πραγματικό σχηματισμό πυθμένα.

Όμως όπως και να έχουν τα πράγματα, αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι, ότι σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί κανείς να είναι εκ των προτέρων σίγουρος για έναν πυθμένα και πως όποιος ψάχνει σώνει και καλά για πάτους στις αγορές, συνήθως καταλήγει να πηγαίνει “άπατος”.

Διότι τον πάτο δεν είναι δυνατόν να  τον προβλέψει κανείς ..

Απλά τον νιώθει..

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

Όλα από “χέρι” χαμένα...

Τώρα που ακόμη και αυτοί που κάποτε γελούσαν με τους “προφήτες” της Ελληνικής συμφοράς τους έχουν ήδη “κάψει τα κρεμμύδια”, μπορούμε νομίζω να εξετάσουμε και το αν θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι ως έθνος, για να γλυτώσουμε από αυτήν την επικείμενη και αναπόφευκτη πλέον κατά την γνώμη μου καταστροφή.

Αν και και ως γνωστόν με τα “αν” δεν γράφεται καμιά Ιστορία, η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα πιστεύω πως είναι, ότι έτσι όπως είχαν διαμορφωθεί τα πράγματα στην πράξη και όχι στην θεωρία, δεν μπορούσαμε να είχαμε κάνει και πολλά πράγματα για την αποτροπή της επικείμενης αυτής καταστροφής, παρά μόνο ίσως για να μειώσουμε τις επιπτώσεις αυτής.

Και αυτό επειδή κατά την γνώμη μου είναι πολύ δύσκολο να πάει κανείς “κόντρα” στους οικονομικούς κύκλους και στην ανθρώπινη φύση των μαζών και το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να μειώσει ή να αυξήσει τον χρόνο διάρκειάς τους και κατά συνέπεια να οξύνει ή να αμβλύνει αντίστοιχα και τις άσχημες επιπτώσεις αυτών.

Αυτό γιατί είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι όσο πιο “ψηλά” φτάσει κανείς σε έναν κύκλο, τόσο πιο πολύ θα “πονέσει” κατά την “προσγείωση” του όταν ο κύκλος αυτός κλείσει, ειδικά αν κατά την “άνοδό” του έχει χρησιμοποιήσει κατά κόρον το “δεκανίκι” των δανεικών.

Και το κακό για εμάς τους Δυτικούς είναι ότι τώρα ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε κατά την γνώμη μου με το κλείσιμο του κύκλου της βιομηχανικής επανάστασης, ενός κύκλου δηλαδή που διήρκεσε περισσότερο από διακόσια χρόνια, και προς το τέλος του συντηρήθηκε κυρίως με την βοήθεια των παντός φύσεως δανεικών.

Για να μπορέσει λοιπόν ένας λαός να αλλάξει ουσιαστικά τον ρου της Ιστορίας του και να πάει κόντρα σε έναν κύκλο τέτοιου μεγέθους, θα πρέπει πρωτίστως να διαθέτει ικανούς ηγέτες που να έχουν από την μία πλήρη επίγνωση της πραγματικότητας, ενώ από την άλλη θα πρέπει να διαθέτουν έμφυτη την αίσθηση του δίκαιου και του εφικτού, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει και να είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν το βραχυπρόθεσμο όφελος τόσο το δικό τους όσο και του συνόλου, προς όφελος του μακροπρόθεσμου και αυτό με οποιοδήποτε κόστος.

Όμως στην πράξη δεν φτάνει μόνο αυτό, αλλά επιπλέον απαιτείται οι ηγέτες αυτοί να καταφέρουν να πείσουν την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών τους για το πιο είναι το σωστό και το αληθές τόσο από οικονομικής όσο και από κοινωνικής άποψης, καταφέρνοντας ταυτόχρονα να “εξουδετερώσουν” τυχών κακές νοοτροπίες και όλα αυτά όταν αυτό το σωστό και το αληθές το οποίο πρέπει να γίνει, δεν συμφέρει σχεδόν κανένα βραχυπρόθεσμα.

Με δεδομένο λοιπόν ότι η ανθρώπινη φύση έχει από μόνη της μια κλίση και μια ροπή προς το εύκολο και το ευχάριστο, ενώ από την άλλη διαθέτει και μια έμφυτη αποστροφή προς τον πόνο και το ξεβόλεμα, σπάνια κάποιος ηγέτης της Ιστορίας κατάφερε κάτι τόσο εξαιρετικά δύσκολο, χωρίς το λιγότερο να χάσει ο ίδιος και ίσως αρκετοί από τους συμπολίτες του την ζωή τους.

Και όλα αυτά διότι κατά την γνώμη μου πιο εύκολα μπορεί κανείς να δείρει ή ακόμη και να σκοτώσει κάποιον στην κυριολεξία, παρά να τον πείσει για κάτι διαφορετικό στο οποίο εκείνος δεν πιστεύει εκ των προτέρων, τη στιγμή μάλιστα που αυτός θεωρεί πως αυτή η συγκεκριμένη αλλαγή δεν τον συμφέρει και καθόλου.

Αν δε ταυτόχρονα στην πλειοψηφία του ένας λαός στερείται και παιδείας, τότε κανείς είναι από "χέρι" χαμένος, διότι στην περίπτωση αυτή η αχαριστία η άγνοια και και ανοησία έχουν γίνει ήδη “ένα με το πετσί” της πλειοψηφίας των πολιτών και τότε εύκολα καταλαβαίνει κανείς πως η διάλυση της κοινωνίας, της οικονομίας και της ίδιας της δημοκρατίας είναι απλά ζήτημα χρόνου.

Διότι τότε με τα χρόνια οι πολίτες-ψηφοφόροι αυτοί “παίρνοντας πρέφα” πως μπορούν να βάλουν “χέρι” δια της ψήφου τους στον δημόσιο κορβανά, αρχίζουν να ψηφίζουν αυτόν που τάζει πάντα τα περισσότερα και έτσι εκλέγονται συνεχώς οι πολιτικοί που το μόνο που ξέρουν είναι να τάζουν τους περισσότερους “λαγούς με τα πετραχήλια” και έτσι το μόνο που μένει ουσιαστικά σε όλους εμάς τώρα πια, είναι να βρούμε αν η κακόγουστη αυτή “παράσταση” θα τελειώσει με μια αριστερού ή με μια δεξιού τύπου δικτατορία.

Η άποψή μου πάντως όσον αφορά την Ελλάδα, είναι πως κατά πάσα πιθανότητα το “έργο” θα τελειώσει μάλλον με μια “χαζού” τύπου δικτατορία.

Βέβαια αν σε όλα αυτά προσθέσει κανείς το γεγονός ότι όχι μόνο οι Έλληνες πολιτικοί αλλά ακόμη και οι περισπούδαστοι Ευρωπαίοι πολιτικοί και οικονομολόγοι της τρόικας, έχουν τόσο σχέση με την οικονομική αλήθεια, όση σχέση έχω εγώ με την κοπτική ραπτική, τότε εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι ήμασταν όχι μόνο από χέρι “χαμένοι”, αλλά και από χέρι “καμένοι”.

Μοιραία λοιπόν την θεραπεία σε αυτές τις περιπτώσεις την αναλαμβάνει κάποια στιγμή η ίδια η “μοίρα”, η οποία μέσα από μεγάλα ιστορικά γεγονότα, από αυτά δηλαδή που προκαλούν “σοκ και δέος”, αναλαμβάνει η ίδια να πείσει τους "άπιστους" για το πιο τελικά είναι το σωστό και το αληθές, δίνοντας λύση στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί, σπρώχνοντας τις περισσότερες φορές τα πράγματα βίαια προς μια νέα κατεύθυνση, εξαλείφοντας έτσι όλες τις προηγούμενες κακές συνήθειες και μηδενίζοντας με αυτόν τον τρόπο το βιοτικό επίπεδο των πολιτών για να κλείσει έτσι ένας κύκλος για να ξεκινήσει ο επόμενος.

Όταν όμως βλέπει κανείς σπουδαγμένους ανθρώπους με διδακτορικά να σου μιλούν για τα ληστρικά επιτόκια δανεισμού μας και ότι για την κατάντια μας ευθύνονται λέει οι διεθνείς τοκογλύφοι, όταν με την πρώτη ευκαιρία σου αναπτύσσουν και το σενάριο ότι όλα γίνονται λέει γιατί υπάρχει σχέδιο ξεπουλήματος του Ελληνικού πλούτου και ταυτόχρονα σου “πετάνε” και κάτι για τους κακούς επιχειρηματίες και την ανάγκη κρατικοποίησης των πάντων, ρίχνοντας σχεδόν πάντα το τελικό φταίξιμο στους Γερμανούς και στα μεγάλα οπίσθια της Μέρκελ, τότε εύκολα καταλαβαίνει κανείς πιστεύω, πως μόλις δούμε αυτό που μας επιφυλάσσει τελικά η “μοίρα” για εμάς τους Έλληνες, μάλλον θα τρομάξει ακόμη και ο “Καθηγητής Λυκείου”, ο οποίος έχει “τρομάξει” τόσο κόσμο έως τώρα.

Γιατί τότε είναι που συνειδητοποιεί κανείς ότι δεν αξίζουμε όχι μόνο τους μισθούς μας έστω και τους μειωμένους, όχι μόνο το νόμισμά μας, αλλά ούτε καν τα σύνορά μας.

Διότι ως γνωστόν το σύνθημα στο οποίο στηρίζουμε τις ελπίδες μας όλα αυτά τα τελευταία χρόνια δεν είναι άλλο από το “ Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει” και πως δεν μπορεί θα μας σώσουν οι άλλοι, επειδή δεν συμφέρει κανένα να διαλυθούμε, από την Ευρώπη, έως την Κίνα και τις ΗΠΑ.

Αυτό όμως που φαίνεται να αγνοούν όλοι αυτοί, είναι ότι πάντοτε υπήρχαν κράτη στην παγκόσμια ιστορία που τώρα πια δεν υπάρχουν και το κυριότερο πως τα σύνορα ενός κράτους συνήθως κατά μέσο όρο αλλάζουν κάθε εκατό χρόνια περίπου.

Τώρα λοιπόν οι περισσότεροι ρωτάνε τον Μπένι και τους άλλους “ειδικούς”, για το πως θα ζήσουν λέει με τα 500 ή 700 ευρώ το μήνα.

Τόσο καιρό όμως που όλοι μας αγοράζαμε τα φθηνά Ασιατικά προϊόντα, κανείς μας δεν ρώτησε πως μπορεί και ζει ένας Κινέζος ή ένας Ινδός με 100 και 200 ευρώ το μήνα.

Ίσως μάλλον επειδή δεν μας ένοιαζε και πολύ, γιατί εμείς καλά περνούσαμε με τα παντός είδους δανεικά.

Το κακό όμως για όλους εμάς τους δυτικούς είναι, ότι μάλλον σε λίγο ούτε τον Κινέζο και τον Ινδό θα τους νοιάζει και πολύ για το πώς θα την βολέψουμε και εμείς από εδώ και πέρα και για το αν ίσως χρειαστεί κάποια στιγμή στο άμεσο  μέλλον να δουλεύουμε εμείς για να περνάνε αυτοί καλύτερα.

Κατά συνέπεια λοιπόν η απάντηση σε όλα αυτά ίσως είναι πολύ απλή:

Λυπάμαι κύριοι.. χάσαμε...

Γιατί απλά ήταν όλα από “χέρι” καμένα....

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

Στ' άρματα... στ' άρματα...

Είχα πει και παλαιότερα, ότι πολλές φορές δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς το τι θα γίνει στο άμεσο μέλλον.

Το δύσκολο είναι να βρει το πώς θα γίνει και το αδύνατο το πότε ακριβώς θα γίνει.

Έτσι νομίζω πως τώρα πια είμαστε σε θέση να βρούμε τον τρόπο με τον οποίο θα διαλυθεί η Ευρωζώνη.

Αφού λοιπόν οι υπάρχοντες πολιτικοί και διοικούντες, είτε δεν διαθέτουν την αντίληψη είτε και το ψυχικό σθένος που απαιτείται για να δώσουν ένα τέλος σε αυτό το "έκτρωμα" ή απλά είναι πολύ “βολεμένοι” για να αποφασίσουν κάτι τέτοιο, θα αναλάβει μάλλον ξανά ο “κυρίαρχος” και “πάνσοφος” λαός, εκλέγοντας κάποια στιγμή αυτόν ή αυτούς που θα δώσουν ένα τέλος σε αυτή την κωμικοτραγική “παράσταση”.

Τώρα το αν αυτόν θα τον λένε Αλέξη, Αλέκα, Παναγιώτη ή Φράνς, νομίζω ότι έχει τόση σημασία όση είχε και το ότι λέγανε Μιχαήλ αυτόν που υπέγραψε την πράξη διάλυσης της πάλαι ποτέ “πανίσχυρης” Σοβιετικής ένωσης.

Αυτό που μας μένει λοιπόν είναι να μάθουμε μια ημερομηνία, την ημερομηνία δηλαδή της διάλυσης της Ευρωζώνης και κυρίως το εάν θα καταρρεύσουμε όλοι μαζί ή οι Έλληνες θα γυρίσουμε νωρίτερα από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους στο νόμισμά μας, μπαίνοντας για παράδειγμα εμείς στον “πόλεμο” το 12 και αυτοί πχ το 14, όπως δηλαδή έγινε και στον Α' παγκόσμιο πόλεμο, πριν ακριβώς εκατό χρόνια.

Και όλα αυτά τα πιστεύω διότι είναι ξεκάθαρο πια και “δια γυμνού οφθαλμού” πως στην Ευρωπαϊκή ένωση ισχύει το “κάθε πέρσι και καλύτερα”, με αποτέλεσμα αυτή να έχει μπροστά της καμιά πενηνταριά πιθανούς τρόπους για να διαλυθεί και μόνον έναν για να σωθεί.

Για να σωθεί λοιπόν θα πρέπει κατά την γνώμη μου να αποδεχθούν την μείωση του βιοτικού τους επιπέδου και την φτώχεια τους εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες, αλλά το κυριότερο και το δυσκολότερο κάποιοι από αυτούς να αλλάξουν ριζικά την νοοτροπία τους.

Και όλα αυτά μέσα σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα, για μια τέτοιας φύσεως και τέτοιας διάστασης αλλαγή και το κυριότερο κόντρα στην ίδια την ανθρώπινη φύση.

Δυστυχώς όμως για εμάς, αυτά δεν γίνονται κατά την γνώμη μου ούτε στις ταινίες του Σπίλμπεργκ.

Όσο για την Ελλάδα, πιο πιθανό βλέπω στο άμεσο μέλλον να καταφέρνουν οι απανταχού μαθηματικοί να τετραγωνίζουν τον κύκλο και “καπάκι” μετά από λίγο να τριχοτομούν και την γωνία, παρά οι οικονομολόγοι της τρόικας με αυτό το μνημόνιο να μας λύσουν το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας που έχουμε.

Η όλη κατάσταση λοιπόν αρχίζει να θυμίζει πολύ ένα ζευγάρι που ο γάμος του έχει ουσιαστικά “τελειώσει” λόγω οικονομικών προβλημάτων και ασυμφωνία χαρακτήρων και νοοτροπίας, αλλά αυτοί γυρίζουν από εδώ και από εκεί προσπαθώντας να κρύψουν την πραγματικότητα, διαλαλώντας πως συνεχίζουν να είναι αγαπημένοι και ταιριαστοί, ενώ όμως κατ' ιδίαν ο μεν σύζυγος απειλεί ότι θα σταματήσει την χρηματοδότηση της συζύγου, ενώ η σύζυγος από την μεριά της τον απειλεί ότι αν τολμήσει κάτι τέτοιο, θα τα “τινάξει όλα στον αέρα” και θα του πάρει το εξοχικό και μια διατροφή “να με το συμπάθιο”, ενώ ταυτόχρονα και οι δύο παραδέχονται πως θα ήταν καλύτερο να μείνουν μαζί για το καλό τον παιδιών τους, αλλά και πού να μοιράζεις τώρα περιουσίες!!

Έτσι λοιπόν σε λίγο που ένα Ευρώ θα αξίζει λιγότερο και από μια φωτοτυπία του George Washington, αυτοί μάλλον θα συνεχίζουν να “διαδηλώνουν” σε κάθε τόνο ότι το Ευρώ παραμένει ένα ισχυρό και αξιόπιστο νόμισμα, ενώ όταν θα έχουμε φτάσει και στα πρόθυρα της οριστικής διάλυσης, αυτοί πιθανόν και να συνεχίζουν να φωνάζουν σαν Πασοκτζήδες “παλαιάς κοπής”, τόσο σε ρυθμό χορωδίας όσο και σε ρυθμό τραγωδίας πως: “Το Ευρώ είναι εδώ, ενωμένο δυνατό”.

Γι' αυτό και τώρα πια πιστεύω ακράδαντα πως ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έκανα από την αρχή αυτής της κρίσης, ήταν που πίστευα ότι μόνο οι δικοί μας οι πολιτικοί ήταν ανόητοι και εκτός πραγματικότητας.

Δυστυχώς όμως το άσχημο για όλους αυτούς εκεί στην Ευρωπαϊκή ένωση, είναι ότι τώρα πια έχω αρχίσει και τους λυπάμαι, σε σημείο που προτείνω αντί να λένε καθημερινά τις ίδιες και τις ίδιες ανοησίες στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν την ήδη χαμένη αξιοπιστία του “αριστουργήματος” τους, να βάλουν στην θέση τους μια ωραία γυναικεία φωνή να επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια, όπως τα παλιά κασετόφωνα και έτσι και εμείς θα γλιτώσουμε λίγα χρήματα, αλλά και αυτοί θα πάψουν να ξεφτιλίζονται καθημερινά.

Το ακόμη χειρότερο όμως για αυτούς είναι ότι αυτά τα λέει ένας εντός εισαγωγικών Έλληνας Καθηγητής Λυκείου, ο οποίος παραδέχεται ότι δεν αξίζει ούτε καν τον νέο μειωμένο μισθό που του δίνουν.

Αλλά είπαμε.

Money is not a problem..

Για την ακρίβεια..

Money is data entry ..

Όμως τώρα τελευταία μας πρότειναν να κάνουμε ταυτόχρονο δημοψήφισμα με τις εκλογές, για το αν θέλουμε λέει ή όχι το Ευρώ, ότι δηλαδή τους είχε προτείνει και το είχαν απορρίψει αυτό το “τέρας ευφυίας” που είχαμε παλαιοτέρα για πρωθυπουργό μας.

Τελικά μάλλον αυτοί εκεί στα Ευρώπας δεν έχουν καταλάβει ακόμη πως το πρόβλημα στην Ευρωζώνη δεν είναι νομίσματος και οικονομίας, αλλά καλοπέρασης και νοοτροπίας.

Διότι το θέμα κύριοι δεν είναι αν εμείς οι Έλληνες θέλουμε ή όχι να μείνουμε στο ευρώ, αλλά αν μπορούμε να μείνουμε και κυρίως αν το αξίζουμε.

Και στο κάτω κάτω της γραφής, το θέμα σε τελική ανάλυση είναι αν το ίδιο το ευρώ στην σημερινή του μορφή αξίζει ή όχι να είναι νόμισμα.

Και αυτό κύριοι δυστυχώς για εσάς δεν είναι κάτι που θα το αποφασίσετε εσείς, αλλά η ίδια η Ιστορία μέσω της πραγματικότητας.

Και όλα αυτά όταν ακόμη και ο Αλέξης δεν έχει κουραστεί να τους επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία, πως το ευρώ και τα λεφτά τους τα θέλουμε. Αυτούς και το μνημόνιο τους δεν θέλουμε.

Άραγε πόσο μυαλό χρειάζεται για να το καταλάβει κανείς αυτό;

Και μετά σου λένε μερικοί πως η ανοησία δεν είναι μεταδοτική.

Να δω όμως τώρα που όπου νάνε θα “ξεβρακωθεί” και η Αμερικάνικη πληθωριστική ανάπτυξη με τις φωτοτυπίες του κώλου (χωρίς εισαγωγικά), τι “καραμέλα” θα μασάνε όλοι αυτοί οι αριστεροί, δεξιοί και Ευρωπαίοι σοσιαλιστές του “κώλου” (με εισαγωγικά).

Η πλάκα όμως είναι ότι στην Ελλάδα οι "μεν" συνεχίζουν να πιστεύουν ότι το ευρώ μπορεί λέει να μας σώσει.

Αυτό που μάλλον δεν έχουν αναρωτηθεί όλοι αυτοί οι “μεν” ή κατ' άλλους “Yes men” είναι: Το ευρώ ποιος θα το σώσει;

Διότι λυπάμαι πολύ, αλλά έχω την αίσθηση ότι η προς τα κάτω προσαρμογή των μισθών που πρέπει να γίνει στην Ευρώπη και ειδικά στην Ελλάδα ανεξαρτήτως νομίσματος είναι τόσο μεγάλη, που μόνο με πόλεμο εμφύλιο ή μη μπορεί να επιτευχθεί.

Κάποιοι άλλοι δε, πιστεύουν πως τον Αλέξη τον έστειλε λέει ο θεός για να μας σώσει.

Εγώ πάλι πιστεύω ότι όντος τον έστειλε ο θεός, αλλά για να μας "αποτελειώσει"..

Ο “Καθηγητής Λυκείου”

ΥΓ: Σε όλους εσάς, που είτε συμφωνείτε με αυτά που γράφω είτε όχι, είτε συμφωνείται με τον Αλέξη, με την Αλέκα, τον Αντώνη, ή την Άνγκελα και είτε είστε οπαδοί του χρυσού, είτε των “Χρυσών Αυγών”, αυτό που θα ήθελα εγώ να σας αφιερώσω, είναι το παρακάτω τραγούδι φυσικά με την σημασία των στοίχων:

http://www.youtube.com/watch?v=iW5ufLQs01U

Τελικά μας τα “παίρνουν” ή μας τα “χώνουν” τα χαρτιά;..

Στις αγορές το πιο δύσκολο αλλά συνάμα και το πιο κερδοφόρο, είναι αδιαμφισβήτητα να μπορεί κανείς να αναγνωρίζει όσο το δυνατόν γρηγορότερα, μια μεσοπρόθεσμη κορυφή ή έναν μεσοπρόθεσμο πυθμένα.

Σε μια παλαιότερη ανάρτηση, είχαμε αναφερθεί στο “μοντέλο” κίνησης των μετοχών σύμφωνα με τον Stan Weinstein's, το οποίο σε γενικές γραμμές αποτυπώνεται στο παρακάτω γράφημα:

Το πρόβλημα της μεθόδου Weinstein's, είναι κατά την γνώμη μου ότι αντιμετωπίζει τις περιόδους των συσσωρεύσεων σαν “black boxes”, δίνοντας βαρύτητα μόνο στις άνω ή στις κάτω διασπάσεις αυτών των συσσωρεύσεων.

Μια άλλη μέθοδος όμως, η μέθοδος του R.D. Wyckoff ενός διακεκριμένου κερδοσκόπου ο οποίος “έδρασε” στην Wall Street στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, προσπαθεί εξετάζοντας τις μεταβολές των τιμών σε σχέση με τους όγκους κατά την διάρκεια μιας συσσώρευσης, να διαπιστώσει όσον το δυνατόν γρηγορότερα το εάν στην συγκεκριμένη συσσώρευση πραγματοποιείται μάζεμα των μετοχών ή διανομή τους.

Έτσι κατά συνέπεια κάποιος θα είναι σε θέση σχετικά έγκαιρα να διαπιστώσει αν η επικρατούσα τάση έχει περισσότερες πιθανότητες να συνεχιστεί ή επίκειται αντιστροφή της, με αποτέλεσμα η σχηματιζόμενη συσσώρευση να αποτελεί πιθανή μεσοπρόθεσμη κορυφή ή μεσοπρόθεσμο πυθμένα.

Βέβαια αν και ποτέ δύο κορυφές ή δύο πυθμένες δεν είναι ίδιοι, ο Wyckoff πίστευε πως υπάρχουν αρκετά παρόμοια στάδια τόσο στην διαδικασία σχηματισμού μιας κορυφής, όσο και στην διαδικασία σχηματισμού ενός πυθμένα.

Είναι αποδεδειγμένο λοιπόν στην πράξη πια, πως όταν η μέθοδος Wyckoff συνδυάζεται και με κάποια επιπλέον στοιχεία, όπως για παράδειγμα η παρακολούθηση της τεχνικής κατάστασης της αγοράς ή του συνόλου των μετοχών που ανεβαίνουν ή πέφτουν και πόσο, σε σχέση με εκείνες που πέφτουν ή ανεβαίνουν, είναι σε θέση να δώσει αρκετά καλά αποτελέσματα στην όσον το δυνατόν γρηγορότερη ανίχνευση τόσο των κορυφών όσο και των πυθμένων.

Οι κατά Wyckoff κορυφές ...

Επειδή όλα τα ωραία πράγματα κάποτε έχουν έναν τέλος, έτσι και στις αγορές φθάνει μια στιγμή που μια μεγάλη και παρατεταμένη άνοδος πλησιάζει στο τέλος της, με το αντίστοιχο Bull Market να αρχίζει να πνέει τα λοίσθια.

Είναι η στιγμή που έχει αρχίσει ήδη να σχηματίζεται μια μεσοπρόθεσμη κορυφή και αυτό παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία των ειδήσεων παραμένουν καλές, τα εταιρικά κέρδη βρίσκονται στο ανώτερο σημείο τους και η αισιοδοξία για την διατήρηση του growth “εις τον αιώνα τον άπαντα”, είναι διάχυτη παντού.

Κάποιοι όμως γνωρίζουν ήδη, πως τα πράγματα από εδώ και πέρα δεν θα είναι όπως πριν και έχουν ξεκινήσει το ξεφόρτωμα και την διανομή των μετοχών τους.

Είναι η στιγμή που τα χαρτιά “ήρεμα” και αργά αρχίζουν να περνάνε από τα δυνατά στα αδύναμα χέρια και από αυτούς που έχουν αγοράσει κατά τα πρώτα στάδια του bull market και σε πολύ χαμηλότερες τιμές, στους “αργοπορημένους” και τους αφελείς που ίσως και να πιστεύουν ότι το χρηματιστηριακό “πάρτι” αυτό θα κρατήσει αιώνια.

Το πρώτο σημάδι λοιπόν της διανομής αλλά και σημείο αναφοράς για μια ενδεχόμενη μεσοπρόθεσμη κορυφή, αποτελεί μια συνηθισμένη για ένα Bull Market διόρθωση, αλλά αυτή τη φορά με μεγαλύτερο από τον συνηθισμένο όγκο από τις προηγούμενες, το λεγόμενο PSY (Preliminary Supply).

Αυτό συμβαίνει συνήθως μετά από μια παρατεταμένη άνοδο κατά την οποία οι τιμές κινούνται υψηλότερα με μικρότερο βηματισμό, αλλά όχι και με ταυτόχρονη μείωση του όγκου συναλλαγών, κάτι που σημαίνει ότι η προσφορά αρχίζει και αυξάνεται.

Όμως παρ' όλο που αυτό είναι ένα πρώτο σημάδι ότι οι θεσμικοί έχουν ήδη αρχίσει την διανομή, από την άλλη δεν είναι προς το συμφέρον τους να ξεφορτώσουν όλα τους τα χαρτιά μονοκοπανιά και σε χαμηλότερες τιμές, αλλά σε όσο το δυνατόν υψηλότερες.

Για τον λόγο αυτό, πρέπει αυτοί να καταφέρουν να “φτιάξουν” την αγορά στα μέτρα τους για να καταφέρουν να εκμεταλλευτούν όλη την διαθέσιμη αγοραστική δύναμη της ίδιας της αγοράς, για να μπορέσουν έτσι να “ξεφορτώσουν” σε όσο το δυνατόν υψηλότερες τιμές.

Γι' αυτό και με τα τελευταία ρευστά διαθέσιμα τους τα “δυνατά χέρια” αρχίζουν να αγοράζουν επιθετικά και σε συνεχώς υψηλότερες τιμές.

Έτσι προκαλούν μια απότομη άνοδο, η οποία τελειώνει συνήθως με μια αγοραστική φρενίτιδα που ονομάζεται Buying Climax και αποτυπώνεται στο γράφημα στο τέλος της με μία ή δύο συνεδριάσεις με τεράστιους όγκους, αλλά και με πολύ μεγάλη διακύμανση από το υψηλό στο χαμηλό της ημέρας, οι οποίες όμως κλείνουν συνήθως στα “ίσα” τους, αποτελώντας έτσι ένα σαφέστατο μήνυμα διανομής.

Κατόπιν ακολουθεί μια απότομη διόρθωση με σχετικά μεγάλο όγκο, που ο Wyckoff ονομάζει AR (Automatic Reaction) και η οποία οποία ουσιαστικά σηματοδοτεί την αρχική φάση της κύριας διανομής των μετοχών, από τα δυνατά στα αδύναμα χέρια.

Όμως αυτό δεν αποτελεί και το τέλος του σχηματισμού της κορυφής, γιατί από την μια υπάρχουν ακόμη αρκετοί στην αγορά που θεωρούν ότι οι τιμές των μετοχών μετά και από αυτή τη διόρθωση αποτελούν πια πραγματικές “ευκαιρίες”, αλλά και επειδή από την άλλη και οι θεσμικοί δεν έχουν προλάβει ακόμη να "σπρώξουν" ακόμη όλα τα χαρτιά τους.

Έτσι κατόπιν το αγοραστικό ενδιαφέρον επανέρχεται και ακολουθεί τουλάχιστον μια ακόμη φάση ανόδου, το ST (Secondary Test) οι όγκοι της οποίας καθορίζουν και τον συσχετισμό μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης.

Αν η ζήτηση παραμένει ακόμη δυνατή, τότε το ST μπορεί να ανεβάσει τις τιμές σε νέα υψηλά, ενώ ταυτόχρονα δίνει και αρκετές πιθανότητες στο να ακολουθήσουν και άλλα STs, ενώ παράλληλα ενισχύει και την πιθανότητα ο σχηματισμός αυτός της κορυφής να διαρκέσει αρκετό διάστημα, ίσως και πάνω από 6 μήνες.

Το κατώτατο σημείο του AR ή της διόρθωσης που ακολουθεί το πρώτο ST, αποτελούν συνήθως και το κατώτατο σημείο της συσσώρευσης αυτής, ενώ το Climax Top με ένα από τα υψηλά των πιθανών ST, το πάνω εύρος του σχηματισμού.

Ο όγκος όμως των αντιδράσεων των ST καθώς και το ύψος τους πρέπει να βαίνουν συνεχώς μειούμενα και τις περισσότερες φορές ακολουθεί μια τελευταία αντίδραση με μέτριο ή μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών η UT (Upthrust), η οποία ενδέχεται να δημιουργήσει και νέα υψηλά στον σχηματισμό, αλλά σύντομα οι τιμές γυρίζουν απότομα προς τα κάτω με μεγαλύτερο όγκο, δείγμα αδυναμίας SOW (Sign of Weakness Reaction) υποδηλώνοντας έτσι έμμεσα ότι ο σχηματισμός διανομής πλησιάζει προς το τέλος του και πως σύντομα οι τιμές πρόκειται να διασπάσουν πτωτικά τον σχηματισμό.

Κατόπιν ακολουθεί μια τελευταία αντίδραση με ακόμη μικρότερο όγκο, η οποία τις περισσότερες φορές δεν καλύπτει ούτε τα μισά τις προηγούμενης ανόδου και η οποία χαρακτηρίζεται ως LPSY (Last Point of Supply) πριν οι τιμές διασπάσουν το κάτω σημείο της συσσώρευσης.

Τέλος μετά την διάσπαση συνήθως πραγματοποιείται και μια τελευταία ανοδική αντίδραση με μικρό όγκο, η οποία φτάνει μέχρι το σημείο διάσπασης, πριν οι τιμές πάρουν για τα καλά την “κατηφόρα” και η η αγορά μπεί και επίσημα σε Bear Market.

Γενικά σε έναν σχηματισμό ανάλογης συσσώρευσης όταν οι διορθώσεις πραγματοποιούνται με μεγαλύτερους όγκους από τις ανόδους, τότε κατά κανόνα το πιο πιθανό είναι να έχουμε πτωτική διάσπαση του σχηματισμού και αντιστροφή της τάσης, ενώ στην αντίθετη περίπτωση είναι πολύ πιθανόν να έχουμε ανοδική διάσπαση με αποτέλεσμα η ανοδική τάση να συνεχιστεί.

Βέβαια παράλληλα με τον υπό διαμόρφωση σχηματισμό, είναι απαραίτητο κανείς να εξετάζει και την τεχνική κατάσταση της ίδιας της αγοράς, όπως για παράδειγμα εάν οι μετοχές “ηγέτες” πραγματοποιούν νέα υψηλά ή αρχίζουν ήδη και σπάνε τα κάτω όρια των δικών τους συσσωρεύσεων, ή το αν για παράδειγμα η αγορά ανοίγει ψηλά αλλά στο τέλος κλείνει είτε στα ίσα της είτε με μικρές απώλειες και με όγκους μεγαλύτερους από τον μέσο όρο δείγμα διανομής, αλλά και το πως η ίδια η αγορά “εκμεταλλεύεται” τις ειδήσεις.

Για παράδειγμα αν η αγορά δείχνει πρόθυμη να ανέβει με “ενθουσιασμό” στις καλές ειδήσεις, ενώ στις κακές δεν αντιδρά ιδιαίτερα αρνητικά, τότε το πιο πιθανό είναι τα “δυνατά χέρια” να προσπαθούν με αυτόν τον τρόπο να “διαγράψουν” από την μνήμη των επενδυτών τις κακές ειδήσεις, με αποκλειστικό σκοπό την περαιτέρω ευκολότερη διανομή.

Και πάντα βέβαια καλό θα είναι κανείς να έχει υπόψιν του, πως σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να έχει σαν αυτοσκοπό του την εύρεση κορυφών και πυθμένων, διότι όπως έχει πει παλαιότερα και ένας από τους Rothschild όταν ρωτήθηκε για το πώς έχει γίνει πλούσιος από τις αγορές, ότι το “μεγάλο” του μυστικό ήταν:

“Ποτέ δεν αγοράζω στον πάτο και πάντα πουλάω πολύ νωρίς...”

Ο “Καθηγητής Λυκείου”